Thua caro thường không phải vì đối thủ quá giỏi mà vì ta mắc lại những lỗi quen thuộc. Tin tốt là các lỗi phòng thủ khá dễ nhận ra khi đã được gọi tên. Dưới đây là tám lỗi hay gặp nhất, kèm cách sửa.
1. Bỏ sót hàng chéo
Mắt người quen nhìn ngang và dọc. Hàng chéo, nhất là chéo ngược (từ trên phải xuống dưới trái), rất hay bị bỏ qua. Nhiều ván thua bắt đầu từ một hàng ba chéo mà người chơi không thấy cho tới khi nó thành bốn.
Cách sửa: sau mỗi nước của đối thủ, quét quanh quân vừa đi theo đúng thứ tự: ngang, dọc, chéo xuống, chéo lên. Đủ bốn hướng mới đi nước của mình.
2. Chặn nhầm đầu
Với hàng ba mở, hai đầu nhìn như nhau nhưng thường không như nhau. Chặn ở đầu xa vùng quân của bạn khiến quân chặn đứng lẻ loi, trong khi chặn đầu kia có thể vừa chặn vừa nối quân.
Cách sửa: trước khi chặn, so sánh hai đầu xem đầu nào gần quân mình hơn và đầu nào gần các quân khác của đối thủ hơn. Xem bài chặn đúng chỗ.
3. Quên khe
Ba quân có khe (ví dụ X ở g8, h8, j8, trống i8) dễ bị coi là "chưa liền nên chưa nguy". Thực tế đi vào khe là thành bốn ngay. Chặn ở hai đầu cũng không đủ, vì đối thủ vẫn lấp khe được.
Cách sửa: khi thấy ba quân trên cùng một đường với một ô trống xen giữa, chặn vào khe.
4. Chặn hàng hai vô ích
Ngược với lỗi thiếu cảnh giác là lỗi quá cảnh giác: chặn mọi hàng hai của đối thủ. Mỗi nước như vậy trả nhịp cho đối thủ và để họ xây tự do ở chỗ khác.
Cách sửa: chỉ chặn hàng hai khi nó sắp giao với một hàng khác tạo đòn kép, hoặc khi nước chặn xây luôn thế cho bạn.
5. Mải tấn công, quên nhìn bàn
Khi đang có thế đẹp, người chơi hay đi thẳng nước tấn công mà không kiểm tra xem đối thủ vừa tạo gì. Nếu đối thủ vừa có bốn, nước tấn công của bạn chỉ là hàng ba thì bạn thua ngay.
Cách sửa: luôn so đe doạ của hai bên. Bốn thắng ba, bốn mở thắng mọi thứ. Nếu đe doạ của đối thủ lớn hơn, chặn trước.
6. Không thấy điểm giao
Hai hàng hai của đối thủ hướng vào cùng một ô trống. Bạn không thấy, đối thủ đi vào đó có hai hàng ba cùng lúc, và bạn thua.
Cách sửa: luyện thói quen tìm ô thuộc về hai hàng của đối thủ. Bài nhận ra đòn kép trước hai nước có cách làm cụ thể.
7. Để quân chặn bị kẹp
Quân chặn đặt ở chỗ mà đối thủ có thể kẹp nó giữa hai quân của họ ngay nước sau thì gần như mất tác dụng tấn công, lại còn giúp đối thủ có thêm hướng. Với luật chặn hai đầu, điều này còn tệ hơn vì quân của bạn không góp được vào hàng nào.
Cách sửa: khi có lựa chọn, đặt quân chặn ở chỗ có ít nhất một hướng thoáng cho bạn.
8. Hoảng khi bị ép liên tục
Khi đối thủ tạo bốn liên tục, nhiều người chặn vội mà không nhìn trước nước chặn sẽ dẫn tới đâu. Thực ra lúc bị ép là lúc cần bình tĩnh nhất: mỗi nước chặn đều bắt buộc, nhưng bạn vẫn nên kiểm tra quân chặn có tạo được đe doạ ngược cho mình không.
Cách sửa: trước mỗi nước chặn bắt buộc, dành một giây nhìn quanh ô chặn theo bốn hướng. Đôi khi chính nước chặn bắt buộc lại cho bạn hàng bốn, và thế cờ lật ngược.
Cách luyện để bớt lỗi
- Chơi với máy trên bàn caro ở trang chủ, mức vừa sức.
- Mỗi ván thua, dùng nút đi lại để lùi về tìm nước phòng thủ sai.
- Ghi lỗi đó vào một trong tám nhóm trên.
- Sau mười ván, xem mình hay mắc nhóm nào nhất và tập trung sửa nhóm đó.
Nếu đăng nhập ở tài khoản, bạn có thể lưu ván và xem lại từng nước sau này.
Xem thêm mục phòng thủ caro.
Một ván minh hoạ: ba lỗi nối tiếp nhau
Hãy hình dung một ván điển hình ở trình độ mới chơi. X mở ở giữa bàn, O đặt quân kề chéo. Mấy nước đầu diễn ra bình thường. Tới nước thứ tám, X tạo một hàng hai ngang, O vội chặn (lỗi 4: chặn hàng hai vô ích). X tận dụng nước tự do đó để đặt một quân chéo, tạo hàng hai chéo ngược mà O không để ý (lỗi 1: bỏ sót hàng chéo).
Hai nước sau, hàng hai ngang cũ và hàng hai chéo của X cùng hướng vào một ô trống. O đang mải xây hàng ba của mình (lỗi 5: mải tấn công) nên không chiếm ô đó (lỗi 6: không thấy điểm giao). X đi vào điểm giao, có hai hàng ba mở cùng lúc, và ván cờ kết thúc sau hai nước.
Điều đáng chú ý là không có nước nào của O trông "ngớ ngẩn". Mỗi nước đều có lý do. Nhưng bốn lỗi nhỏ nối tiếp nhau tạo ra một ván thua chắc. Đó là lý do việc gọi tên từng lỗi quan trọng: khi xem lại ván, bạn sẽ thấy chuỗi lỗi chứ không chỉ thấy nước cuối cùng.
Phòng thủ tốt không có nghĩa là bị động
Một hiểu lầm hay gặp là người phòng thủ giỏi thì chặn nhiều. Thực ra người phòng thủ giỏi chặn ít nhưng đúng, và mỗi nước chặn đều góp vào thế của mình. Xem thêm bài phòng thủ bằng tấn công để biết cách biến nước chặn thành nước giữ nhịp.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi phòng thủ nào phổ biến nhất?
Bỏ sót hàng chéo và không thấy điểm giao. Hai lỗi này gây ra phần lớn các ván thua bất ngờ.
Làm sao để không bỏ sót hàng chéo?
Quét quanh quân đối thủ vừa đi theo đúng bốn hướng mỗi lượt: ngang, dọc, chéo xuống, chéo lên.
Hàng ba có khe nên chặn ở đâu?
Chặn vào khe. Chặn hai đầu vẫn để đối thủ lấp khe thành bốn.
Bị ép liên tục thì nên làm gì?
Chặn đúng các nước bắt buộc nhưng mỗi lần đều kiểm tra xem ô chặn có tạo đe doạ ngược cho mình không.
Có nên chặn mọi hàng hai của đối thủ?
Không. Chặn hàng hai vô ích làm bạn mất nhịp; chỉ chặn khi nó sắp tạo đòn kép.
