Ván thắng đầu tiên với máy là một cột mốc. Nó cho bạn biết mình đã hiểu trò chơi ở mức cơ bản, và quan trọng hơn, nó cho bạn cảm giác mình có thể thắng — thứ động lực mà ván thua thứ mười không đem lại được.
Bài này đưa ra một kế hoạch đơn giản ba giai đoạn để thắng máy ở mức thấp nhất trên bàn cờ của trang. Kế hoạch không cần học thuộc khai cuộc hay tính sâu — chỉ cần làm đúng thứ tự.
Chuẩn bị
- Chọn luật tự do. Luật này đơn giản nhất, không có ngoại lệ về chặn hai đầu.
- Chọn mức máy thấp nhất.
- Cầm X. X đi trước, có lợi thế.
Giai đoạn 1: Đặt quân gần nhau ở giữa bàn
Nước đầu tiên: đặt vào ô trung tâm h8 hoặc gần đó. Giữa bàn cho bạn nhiều hướng phát triển nhất.
Trong vài nước tiếp theo, nguyên tắc duy nhất là: đặt quân của mình sát các quân đã có, sao cho mỗi quân mới tạo thêm ít nhất một dãy hai theo hướng khác nhau. Đừng dồn tất cả vào một hàng — máy sẽ chặn ngay. Hãy tạo một cụm quân có nhiều hướng.
Hình dung một chòm sao nhỏ: ba bốn quân đứng gần nhau theo hình tam giác hoặc chữ L. Mỗi cặp quân là một dãy hai theo một hướng khác nhau.
Giai đoạn 2: Tạo ba mở — nhưng không chỉ một
Khi cụm quân đã có ba bốn quân, bạn sẽ thấy vài chỗ mà chỉ cần thêm một quân là thành ba mở. Tạo một ba mở, và máy sẽ chặn một đầu.
Điều quan trọng: đừng thất vọng khi bị chặn. Mỗi lần máy chặn là một lượt máy không xây thế của nó. Trong lúc đó, cụm quân của bạn vẫn lớn dần. Tạo ba mở theo một hướng khác. Máy chặn tiếp. Cứ thế.
Sau vài lần như vậy, cụm quân của bạn dày đặc tới mức xuất hiện một ô mà đặt vào đó sẽ tạo hai ba mở cùng lúc.
Giai đoạn 3: Đòn kép — hai ba mở cùng lúc
Đây là khoảnh khắc thắng. Khi một nước tạo ra hai ba mở theo hai hướng khác nhau, máy chỉ chặn được một. Lượt sau, bạn biến ba mở còn lại thành bốn mở — và bốn mở thì không chặn được nữa.
Ví dụ trên cho thấy một cái bẫy: trông như hai ba nhưng cả hai đều đã bị chặn một đầu, nên không phải đòn kép. Một đòn ba-ba thật phải có cả hai dãy ba đều mở hai đầu:
Đòn này có tên là ba-ba. Đọc kỹ hơn trong bài đòn ba-ba.
Nhớ luôn: phòng thủ trước
Trong suốt ba giai đoạn, có một quy tắc không bao giờ được quên: trước mỗi nước, kiểm tra xem máy có bốn hoặc ba mở không. Máy ở mức thấp đi không mạnh, nhưng nó vẫn tạo được ba mở và bốn. Nếu bạn mải tấn công mà để máy có bốn mở, bạn thua trước khi kịp dùng đòn kép.
Thứ tự ưu tiên mỗi nước:
- Thắng ngay nếu được.
- Chặn bốn của máy.
- Tạo bốn mở hoặc đòn kép nếu được.
- Chặn ba mở của máy.
- Còn lại: mở rộng cụm quân.
Một ván mẫu, kể bằng lời
Hãy hình dung một ván điển hình:
- X đặt h8. Máy đặt i9, ngay chéo.
- X đặt g8, tạo hai quân ngang. Máy đặt f8 chặn đầu trái.
- X đặt h7, tạo thêm hai quân dọc với h8 và hai quân chéo với g8. Máy đặt h9 chặn đầu trên cột.
- X đặt g7: giờ có g7, h7 ngang; g7, g8 dọc; và g7, h8 chéo. Cụm quân dày dần.
- Máy chặn một chỗ. X tìm ô tạo hai ba mở — thường ô đó nằm ngay rìa cụm quân.
- X đặt vào ô đó, máy chặn một ba, X kéo ba kia thành bốn mở. Thắng.
Mỗi ván sẽ khác, nhưng nhịp điệu thường giống nhau: xây cụm, ép máy chặn, chờ ô kép xuất hiện.
Khi máy chặn khéo hơn
Khi bạn thắng mức thấp đều đặn và chuyển lên mức cao hơn, máy sẽ bắt đầu:
- chặn ba mở ở đầu "nguy hiểm hơn",
- tự tạo ba và bốn để ép bạn phải phòng thủ,
- tránh để cụm quân của bạn quá dày.
Lúc đó, kế hoạch ba giai đoạn vẫn đúng, nhưng bạn cần thêm công cụ: đòn bốn-ba, ba gãy và giữ thế chủ động.
Sau ván thắng đầu tiên
Nếu đã đăng nhập, ván thắng được lưu lại. Hãy xem lại và tìm đúng nước tạo đòn kép — ô nào, vì sao ô đó tạo được hai mối đe doạ. Nhận ra được điều này, bạn sẽ bắt đầu thấy ô kép ở những ván sau sớm hơn.
Những cảm giác hay gặp ở ván đầu
Người mới thường trải qua ba cảm giác trong những ván đầu với máy. Đầu tiên là bực bội vì máy chặn mọi dãy ba. Tiếp theo là bối rối khi cụm quân đã dày mà vẫn chưa thấy đường thắng. Cuối cùng, khi một ô kép hiện ra, là cảm giác "à, ra là thế".
Cảm giác thứ ba là thứ quan trọng nhất. Nó cho thấy bạn đã hiểu rằng caro không thắng bằng một dãy mạnh, mà bằng hai mối đe doạ cùng lúc. Một khi đã hiểu điều đó, bạn sẽ chơi mỗi ván với một mục tiêu rõ ràng: tìm ô kép trước đối phương.
Nếu sau mười ván vẫn chưa thắng, đừng lo. Hãy quay lại giai đoạn 1 và để ý kỹ hơn: các quân của bạn có thật sự đứng gần nhau theo nhiều hướng không, hay chỉ nằm trên một hai hàng?
Câu hỏi thường gặp
Mất bao nhiêu ván mới thắng được máy mức thấp nhất?
Mỗi người một khác. Nếu đi đúng thứ tự ưu tiên và biết tạo đòn kép, nhiều người thắng được trong vài ván đầu.
Vì sao mình tạo ba mở mà máy luôn chặn kịp?
Vì một ba mở chỉ là một mối đe doạ. Muốn thắng cần hai mối đe doạ cùng lúc — đòn kép.
Nên cầm X hay O để thắng ván đầu?
Cầm X. Đi trước giúp bạn chủ động xây cụm quân.
Sau khi thắng mức thấp nhất thì làm gì?
Thắng đều khoảng bảy trên mười ván, rồi chuyển sang cầm O, sau đó mới tăng mức máy.
Kế hoạch này có dùng được với luật chặn hai đầu không?
Có, nhưng cần để ý thêm: dãy năm cuối cùng phải có ít nhất một đầu không bị chặn.
