Nếu phải chọn một mẹo duy nhất giúp người mới chơi caro thắng nhiều hơn ngay trong tuần đầu, đó sẽ là: xây theo đường chéo và luôn nhìn đường chéo của đối thủ. Nghe đơn giản, nhưng phần lớn người chơi nghiệp dư nhìn ngang dọc tốt hơn nhiều so với nhìn chéo. Khoảng trống đó là cơ hội của bạn.
Vì sao hàng chéo mạnh
Có ba lý do.
Thứ nhất, mắt người quen với ngang và dọc. Chữ viết chạy ngang, cột báo chạy dọc, ô vở kẻ theo hàng. Khi nhìn một bàn caro, mắt tự động quét theo hai hướng đó trước. Hàng chéo phải được chủ động tìm mới thấy.
Thứ hai, hàng chéo đan xen với quân đối thủ. Một hàng ngang của bạn thường nằm "gọn" trên một hàng kẻ, dễ nhìn. Một hàng chéo cắt ngang qua nhiều hàng kẻ, lẫn giữa các quân khác, khiến nó khó nhận ra.
Thứ ba, hàng chéo tạo điểm giao dễ. Một quân đặt ở vị trí đúng có thể nằm trên một hàng ngang, một hàng dọc và hai hàng chéo. Người xây chéo thường có nhiều hướng giao nhau hơn, nên nhiều cơ hội tạo đòn kép hơn.
Hai loại đường chéo
Có hai hướng chéo:
- Chéo lên (từ dưới trái lên trên phải), ví dụ các ô f6, g7, h8, i9.
- Chéo xuống (từ trên trái xuống dưới phải), ví dụ các ô f10, g9, h8, i7.
Nhiều người quen nhìn một hướng chéo hơn hướng kia. Hãy tự kiểm tra: khi xem lại các ván thua vì bỏ sót, bạn hay bỏ sót hướng nào? Luyện riêng hướng đó.
Trong hình, ba quân X không liền nhau và bị các quân O bao quanh, trông như không có gì. Nhưng đi vào h8 là thành bốn quân chéo f6–g7–h8–i9. Nếu hai đầu e5 và j10 đều trống, đó là bốn mở và X thắng.
Cách xây theo đường chéo
Bắt đầu chéo từ nước thứ hai, thứ ba. Khi đặt quân thứ hai cạnh quân đầu tiên, chọn ô kề chéo thay vì kề thẳng. Đối thủ thường chặn hàng thẳng theo phản xạ, còn hàng chéo của bạn thì có thêm thời gian.
Xây hai hàng chéo song song. Hai hàng chéo cách nhau một ô tạo ra rất nhiều điểm giao theo hướng ngang và dọc giữa chúng. Đây là hình quen thuộc của những người chơi caro mạnh.
Giấu khe. Một hàng chéo ba quân có khe trông "hở" hơn hàng liền và dễ bị bỏ qua. Nhưng đi vào khe là thành bốn, giống hệt hàng liền.
Cách phòng thủ đường chéo
Mẹo nhìn chéo có hai mặt: bạn dùng được thì đối thủ cũng dùng được. Thói quen phòng thủ tốt nhất là mỗi lượt quét quanh quân đối thủ vừa đi theo bốn hướng, luôn theo cùng một thứ tự để không quên hướng nào: ngang, dọc, chéo lên, chéo xuống.
Khi thấy đối thủ có hai quân chéo cạnh nhau, hãy để ý hai ô kéo dài ở hai đầu. Nếu đối thủ đặt quân thứ ba ở đó, hàng chéo đã thành ba và cần xem xét chặn.
Bài tập luyện mắt nhìn chéo
Bài 1: đếm hàng chéo. Mở một ván đã chơi, tới giữa ván, dừng lại và đếm tất cả các hàng hai, hàng ba theo đường chéo của cả hai bên. Sau đó kiểm tra lại bằng cách lấy ngón tay dò từng đường chéo. Bạn sẽ ngạc nhiên vì số hàng bị bỏ sót.
Bài 2: chỉ thắng bằng chéo. Chơi vài ván với máy ở mức thấp trên bàn caro ở trang chủ, với luật riêng cho mình: chỉ được thắng bằng hàng chéo. Bài tập buộc bạn phải nghĩ theo đường chéo từ đầu ván.
Bài 3: đoán đe doạ. Khi chơi với máy ở mức cao, trước mỗi nước của bạn, đoán xem máy đang có hàng chéo nào. Sau khi máy đi, kiểm tra xem bạn có đoán đúng không.
Đường chéo và luật chặn hai đầu
Với luật chặn hai đầu (có trên bàn chơi của Caro Việt), năm quân bị chặn cả hai đầu không tính thắng. Hàng chéo thường gặp chuyện này hơn vì nó đi qua vùng đông quân. Khi xây chéo, hãy để ý hai ô đầu hàng: nếu một đầu đã có quân đối thủ sát bên, năm quân của bạn phải kết thúc ở chỗ mà ô ngay sau nó không phải quân đối thủ. Một đoạn chéo chỉ vừa năm ô nằm giữa hai quân đối thủ là đoạn chết dưới luật này.
Đường chéo ở mép bàn
Bàn 15×15 có mép. Một hàng chéo chạy về phía góc sẽ nhanh chóng chạm mép, và mép bàn đóng vai trò giống như một quân chặn. Vì vậy khi xây chéo, ưu tiên các đường chéo đi qua vùng giữa bàn, nơi có đủ chỗ cho năm quân và hai đầu thoáng.
Ghép đường chéo với hàng thẳng
Mẹo nhìn chéo phát huy tác dụng mạnh nhất khi bạn ghép một hàng chéo với một hàng thẳng. Đối thủ đang tập trung chặn hàng ngang của bạn, và mỗi nước chặn đó không đụng tới hàng chéo. Tới lúc hàng chéo đủ ba, nó trở thành đe doạ thứ hai, và nếu nó giao với hàng ngang tại một ô trống, bạn có đòn kép. Xem thêm bài bẫy caro quen thuộc và giữ nhịp trong caro.
Xem thêm các bài trong mục mẹo thắng caro.
Một thói quen nhỏ khi bắt đầu ván
Trước khi đặt quân đầu tiên của mỗi ván, hãy tự nhắc một câu: "hôm nay mình nhìn chéo". Nghe có vẻ buồn cười, nhưng chính câu nhắc đó đổi thứ tự quét của mắt trong vài chục nước đầu, đúng lúc các hàng chéo bắt đầu hình thành. Nhiều người chơi lâu năm vẫn giữ những câu tự nhắc như vậy, vì thói quen nhìn ngang dọc rất khó bỏ hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao hàng chéo hay bị bỏ sót?
Vì mắt người quen quét ngang và dọc, và hàng chéo cắt qua nhiều hàng kẻ, lẫn giữa các quân khác nên khó nhận ra.
Nên xây chéo từ lúc nào?
Ngay từ nước thứ hai, thứ ba: đặt quân kề chéo thay vì kề thẳng. Đối thủ thường chặn hàng thẳng theo phản xạ, cho bạn thêm thời gian ở hàng chéo.
Làm sao luyện mắt nhìn chéo?
Đếm hàng chéo trong các ván đã chơi, chơi vài ván với luật chỉ thắng bằng chéo, và đoán đe doạ chéo của máy trước mỗi nước.
Hàng chéo gần mép bàn có tốt không?
Ít tốt hơn, vì mép bàn chặn một đầu. Ưu tiên các đường chéo đi qua vùng giữa bàn.
Có thứ tự quét nào dễ nhớ không?
Ngang, dọc, chéo lên, chéo xuống, luôn theo đúng thứ tự đó sau mỗi nước của đối thủ để không quên hướng nào.
