Trong các đòn kép của caro, bốn-bốn có một đặc điểm thú vị: nó thắng ngay cả khi cả hai bốn đều đã bị chặn một đầu. Người mới thường coi ba chặn là "vô dụng" vì nó chỉ thành bốn chặn — nhưng hai ba chặn cắt nhau đúng chỗ lại chính là nguyên liệu cho một đòn thắng chắc chắn.
Bài này giải thích đòn bốn-bốn, cách nhận ra ô bốn-bốn, cách dựng đòn từ những ba chặn trông như bỏ đi, và cách phòng thủ.
Đòn bốn-bốn từng bước
Khi X đặt h8:
- Hàng 8: e8, f8, g8, h8 — bốn chặn, đầu d8 là O, ô i8 còn trống.
- Cột h: h5, h6, h7, h8 — bốn chặn, đầu h4 là O, ô h9 còn trống.
O phải chặn cả i8 và h9, nhưng chỉ có một lượt. Chặn ô nào thì X đặt ô còn lại thành năm.
Vì sao đòn này mạnh?
Hai điều khiến bốn-bốn đặc biệt:
- Không cần dãy mở. Cả hai dãy đều có thể đã bị chặn một đầu từ trước. Đối phương thường không coi ba chặn là mối nguy, nên ít khi để ý.
- Không có thời gian phản công. Đối phương phải chặn một bốn ngay — nếu không, bạn thắng ngay lượt sau. Và dù chặn bốn nào, bốn kia vẫn thắng. Chỉ có một lối thoát: đối phương có sẵn một bốn để thắng trước.
Nhận ra ô bốn-bốn
Ô bốn-bốn là giao điểm của hai dãy ba (liền hoặc gãy) của bạn, mà mỗi dãy khi thêm quân vào ô đó sẽ thành bốn còn ít nhất một ô để thành năm.
Cách tìm: liệt kê các dãy ba của mình, kể cả ba chặn. Với mỗi dãy, đánh dấu ô sẽ biến nó thành bốn. Nếu có một ô được đánh dấu hai lần bởi hai dãy khác nhau — đó là ô bốn-bốn.
Bốn-bốn trên cùng một đường
Có một dạng bốn-bốn ít gặp nhưng rất đẹp: hai bốn trên cùng một hàng. Ví dụ X có e8, g8, i8, k8 trên hàng 8 (f8, h8, j8 trống) và đặt thêm h8. Hàng 8 thành e8, _, g8, h8, i8, _, k8: đặt vào f8 được năm quân e8 tới i8, đặt vào j8 được năm quân g8 tới k8. Hai ô thắng khác nhau trên cùng một hàng — đối phương chỉ chặn được một. Dạng này khó nhìn, nên người mới chỉ cần biết nó tồn tại và đếm thật kỹ khi gặp.
Dựng đòn bốn-bốn
Giữ các ba chặn
Bí quyết lớn nhất: đừng coi ba chặn là thế chết. Mỗi ba chặn là một nửa đòn bốn-bốn hoặc bốn-ba tiềm năng. Khi đối phương chặn một đầu dãy ba của bạn, đừng bỏ rơi nó; hãy nhớ ô tiếp theo của nó.
Xây dãy thứ hai qua ô tiếp theo
Khi đã có một ba chặn, hãy xây một dãy khác — theo hướng khác — đi qua ô tiếp theo của ba chặn đó. Khi dãy thứ hai đạt ba quân, ô chung trở thành ô bốn-bốn.
Dùng bốn chặn để dọn đường
Đôi khi bạn cần một vài bốn chặn để ép đối phương đặt quân ở những chỗ không làm hỏng cấu trúc của bạn. Đây là ý tưởng của tấn công bằng chuỗi bốn.
Phòng thủ trước bốn-bốn
Vì bốn-bốn dựng từ các ba chặn, phòng thủ đòi hỏi bạn không bỏ qua ba chặn của đối phương:
- Với mỗi ba chặn của đối phương, nhớ ô sẽ biến nó thành bốn.
- Nếu hai ba chặn của đối phương cùng trỏ vào một ô — chiếm ô đó ngay khi có thể.
- Nếu không kịp chiếm, hãy tìm bốn của mình để ép đối phương trước khi họ đặt vào ô đó.
Bốn-bốn trong các luật khác nhau
- Luật tự do: bốn-bốn là đòn thắng hợp lệ.
- Luật chặn hai đầu: bốn-bốn vẫn thắng, nhưng hãy kiểm tra cả hai bốn đều "sống" — dãy năm hình thành không bị kẹp hai đầu. Nếu một trong hai bốn chết, đòn chỉ còn là một bốn chặn đơn. Xem bài thế cờ dưới luật chặn hai đầu.
- Renju: người đi trước bị cấm dùng đòn bốn-bốn, như một cách cân bằng lợi thế đi trước. Caro chơi vui và luật trên trang không có hạn chế này.
Luyện đòn bốn-bốn
Trên bàn cờ của trang, hãy thử bài tập: mỗi khi máy chặn một đầu dãy ba của bạn, đừng bỏ rơi dãy đó. Ghi nhớ ô tiếp theo của nó và cố xây một dãy khác đi qua ô đó. Sau vài ván, bạn sẽ thấy những ba chặn "bỏ đi" bắt đầu trở thành vũ khí.
Nếu đã đăng nhập, xem lại các ván và đếm: có bao nhiêu lần ô bốn-bốn đã xuất hiện mà bạn không nhận ra?
Vì sao đối phương hay bị bất ngờ
Bốn-bốn thường đến từ những ba chặn mà đối phương đã chặn từ lâu và gần như quên mất. Khi một dãy đã bị chặn một đầu, người phòng thủ có cảm giác "xong việc" với dãy đó, và mắt họ chuyển sang những mối đe doạ mới. Chính lúc đó, dãy cũ lặng lẽ trở thành nửa của một đòn thắng.
Vì vậy, khi đang cầm thế tấn công, hãy để ý những ba chặn mà đối phương đã "yên tâm" bỏ qua. Mỗi ba chặn như vậy là một cơ hội. Và khi đang phòng thủ, hãy tự nhắc: dãy nào mình đã chặn một đầu vẫn còn sống ở đầu kia.
Câu hỏi thường gặp
Đòn bốn-bốn là gì?
Là một nước tạo cùng lúc hai bốn — mỗi bốn còn một ô để thành năm. Đối phương chỉ chặn được một, bốn kia thắng.
Bốn-bốn có cần các dãy mở không?
Không. Cả hai dãy có thể đã bị chặn một đầu từ trước. Đó là lý do bốn-bốn hay khiến đối phương bất ngờ.
Làm sao phòng thủ trước bốn-bốn?
Theo dõi các ba chặn của đối phương, tìm ô mà hai ba chặn cùng trỏ tới, và chiếm ô đó trước.
Bốn-bốn có bị cấm không?
Trong caro chơi vui và trên trang thì không. Trong renju, người đi trước bị cấm dùng đòn này.
Vì sao người mới hay bỏ qua ba chặn?
Vì một ba chặn đơn lẻ chỉ thành bốn chặn, dễ chặn. Nhưng hai ba chặn cùng trỏ vào một ô lại tạo ra đòn bốn-bốn.
