Mục tiêu của caro chỉ có một: năm quân liên tiếp. Nhưng trong thực tế, một ván cờ có thể kết thúc theo nhiều cách khác — người chơi bỏ cuộc, hết giờ, mất kết nối khi chơi online, hay bàn cờ đầy mà không ai thắng. Biết rõ các trường hợp này giúp bạn chơi đúng luật và khỏi tranh cãi, nhất là khi chơi với người lạ trên mạng.
Thắng bằng năm con liên tiếp
Đây là cách kết thúc phổ biến nhất và cũng là cách "đẹp" nhất. Bên nào tạo được năm quân của mình liền nhau theo hàng ngang, hàng dọc hoặc đường chéo thì thắng.
Điều kiện chi tiết phụ thuộc luật đã chọn:
- Luật tự do: năm quân trở lên liên tiếp là thắng.
- Luật chặn hai đầu: năm quân liên tiếp thắng, trừ khi cả hai đầu dãy đều là quân đối phương. Chi tiết trong bài luật chặn hai đầu.
Khi chơi trên trang, máy tự nhận ra dãy thắng và kết thúc ván, bạn không cần tự đếm.
Đầu hàng
Khi thấy thế cờ đã mất — đối phương có một bốn mở không thể chặn, hay một đòn kép chắc thắng — người chơi có thể đầu hàng để kết thúc ván sớm. Đầu hàng không có gì xấu; ngược lại, đó là cách lịch sự để không bắt đối phương mất thời gian.
Tuy vậy, người mới đừng đầu hàng quá sớm. Nhiều thế cờ trông nguy hiểm nhưng vẫn chặn được, và đối phương cũng có thể đi sai. Chỉ nên đầu hàng khi thật sự chắc chắn đã hết đường chặn.
Hết giờ
Khi chơi có đồng hồ — thường gặp khi chơi online — mỗi bên có một lượng thời gian nhất định. Hết giờ trước khi ván kết thúc thì thua, bất kể thế cờ trên bàn ra sao.
Caro là trò chơi nhanh, nhưng chính vì thế mà dễ mất thời gian vào những nước phức tạp. Một thói quen tốt: ở những nước đầu ván, đi nhanh theo nguyên tắc chung; để dành thời gian cho lúc hai bên bắt đầu có ba và bốn.
Bỏ ván và mất kết nối
Khi chơi online, nếu một bên thoát giữa chừng hoặc mất kết nối quá lâu, ván cờ được xử cho bên còn lại. Trên trang, người mất kết nối có một khoảng thời gian ngắn để quay lại — chỉ cần mở lại trang là vào lại đúng ván.
Có một trường hợp đặc biệt: nếu ván cờ bị huỷ khi cả hai bên chưa đi đủ nước, ván đó không tính cho ai. Điều này tránh việc một ván bị xử thua chỉ vì người chơi vừa vào đã phải rời đi.
Ván hoà
Ván caro hoà khi mọi ô trên bàn đã có quân mà chưa bên nào thắng. Trên bàn 15×15, chuyện này rất hiếm, vì trước khi 225 ô được lấp đầy thì gần như luôn có một bên tạo được thế thắng hoặc đối phương đi sai.
Khi chơi online, hai bên cũng có thể thoả thuận hoà — một bên mời, bên kia đồng ý. Điều này hợp lý khi cả hai thấy thế cờ đã khoá chặt và không ai có cơ hội.
Thắng với máy
Khi chơi với máy trên bàn cờ của trang, ván cờ kết thúc theo đúng các quy tắc trên: năm con thắng theo luật đã chọn, bạn có thể đầu hàng, và bàn đầy là hoà. Máy có bốn mức, từ mức dành cho người mới tới mức khó. Thắng máy ở mức thấp là mục tiêu đầu tiên tốt cho người mới; xem thêm trong bài thắng ván caro đầu tiên.
Sau khi ván kết thúc
Dù thắng hay thua, bước quan trọng nhất là xem lại ván. Nếu đã đăng nhập, ván cờ được lưu lại và bạn có thể xem từng nước. Hãy tìm:
- Nước nào mình bỏ lỡ một mối đe doạ của đối phương?
- Nước nào mình có thể tạo đòn kép mà không thấy?
- Mình bắt đầu mất quyền chủ động từ nước nào?
Một ván thua xem lại kỹ thường dạy nhiều hơn ba ván thắng không xem lại.
Những tình huống hay gây tranh cãi
- "Mình đủ năm rồi mà sao không thắng?" — Có thể đang chơi luật chặn hai đầu và dãy của bạn bị kẹp cả hai đầu.
- "Sáu con có tính không?" — Theo luật tự do, năm trở lên là thắng. Luật khác có thể quy định riêng; hãy thống nhất trước.
- "Đặt nhầm ô, cho đặt lại được không?" — Lệ chung là không. Đặt quân xuống là nước đi đã xong.
Giữ bình tĩnh ở những nước cuối
Nhiều ván caro không kết thúc vì thiếu kỹ năng mà vì vội. Khi thấy mình sắp thắng, người chơi hay đặt quân thật nhanh và bỏ qua một bốn của đối phương đang chờ sẵn. Một nước như vậy là đủ để đổi ngược kết quả.
Thói quen đơn giản giúp tránh chuyện này: trước mỗi nước ở cuối ván, nhìn lại toàn bộ quân đối phương một lượt và hỏi "họ có bốn nào chưa bị chặn không?". Nếu có, chặn trước, thắng sau. Không có dãy năm nào của mình quan trọng hơn một dãy bốn của đối phương đang đợi thành năm.
Điều tương tự áp dụng khi đang thua: đừng buông vội. Máy ở mức thấp và người chơi mới đều có thể đi sai, và một nước chặn đúng lúc có thể mở ra cơ hội phản công.
Câu hỏi thường gặp
Ván caro có thể hoà không?
Có, khi bàn cờ đầy mà không bên nào có năm con, hoặc khi hai bên đồng ý hoà. Trên bàn 15×15, hoà khá hiếm.
Hết giờ mà mình đang có thế thắng thì sao?
Hết giờ vẫn là thua. Đồng hồ không quan tâm thế cờ trên bàn.
Đầu hàng sớm có phải là thiếu tinh thần thể thao không?
Không. Đầu hàng khi thế cờ đã mất là cách lịch sự. Chỉ nên tránh đầu hàng quá sớm khi vẫn còn đường chặn.
Mất mạng giữa ván online thì có bị xử thua ngay không?
Không ngay lập tức. Bạn có một khoảng thời gian ngắn để quay lại bằng cách mở lại trang. Quá thời gian đó thì ván được xử cho đối phương.
Máy có tự nhận ra năm con trên đường chéo không?
Có. Máy kiểm tra cả bốn hướng sau mỗi nước và kết thúc ván ngay khi có dãy thắng theo luật đã chọn.
